Are you ready for the social robot?

Ver van ons bed?

Robots zijn er al. Eigenlijk al een hele tijd. Het zijn factory robots. Onzichtbare robots die werk achter de schermen verrichten. Amazon bijvoorbeeld gebruikt voor haar ‘order picking’ proces meer dan 15.000 robots. Deze robots handelen de honderden orders af die er per seconde wereldwijd worden gedaan. Amazon kocht daartoe in 2012 voor $775 miljoen de robotfabrikant Kiva Systems.

Dit klinkt nog steeds als ver van ons bed, als iets dat zich niet snel zal vermengen met ons dagelijkse privéleven. En u denkt waarschijnlijk net als ik dat we geen robot nodig hebben. Maar een van de sprekers tijdens het Social Robotics Pop-Up Lab dat op 8 september plaatsvond in het A Lab in Amsterdam wees de aanwezigen er fijntjes op dat het nog niet zo lang geleden is dat we ook de mobiele telefoon niet nodig vonden.

De social robot is disruptief voor de supply chain

Roeland van Oers van KPMG legde het publiek uit dat robots voornamelijk nog een rol spelen in de back end van de supply chain. Deze factory robots versnellen processen en verlagen de kosten. De supply chain zelf verandert vaak niet, maar onderdelen ervan worden verbeterd. Van Oers voorspelde echter dat door meer kennis en toepassingen op het terrein van kunstmatige intelligentie er een ontwikkeling in robotica is die disruptief zal zijn voor de supply chain. De factory robot wordt een social robot die zelfstandig kan communiceren en daarom zelfs een rol kan spelen in de front end. Waar hij in de fysieke omgeving sociale interacties heeft met bijvoorbeeld klanten.

Een goed voorbeeld van de overgang van een factory naar een social robot is Baxter. Hij opereert in de back end, waar ie als collega met menselijke collega’s kan samenwerken. Baxter is met name geschikt voor werken aan de lopende band. Hij is echter veel flexibeler in te zetten dan de robots van Amazon of uit de autoindustrie. Hij beschikt namelijk over sensoren waardoor hij weet waar de objecten zijn die hij moet pakken.

Training by demonstration

Door zijn sensoren is hij ook in staat om mensen te zien die met hem samen werken. Hij heeft ingebouwde veiligheidssystemen waarmee hij mensen herkent en hij staakt zijn bewegingen als er iemand te dicht in de buurt komt. Zo kunnen Baxter en de mens dus samenwerken in dezelfde ruimte.

Er is geen programmeur nodig om Baxter aan de gang te krijgen. In plaats van code te laten schrijven, kan Baxter namelijk van leren van mensen. Precies zoals een mens dat doet. Een menselijke collega demonstreert Baxter met zijn armen wat er gedaan moet worden en Baxter doet het na, training by demonstration dus.

Voor 22.000 dollar is Baxter aan te schaffen. Dat levert over de totale levensduur een uurloon op van 4 dollar. Deze investering is zelfs voor een MKB bedrijf dus al goed te doen.

Zorgrobots

Baxter is een robot die wordt ingezet om menselijke arbeid te vervangen. Met name in de zorg is er echter een ontwikkeling waar robots worden ingezet om het gebrek aan sociale interactie te compenseren. Dit klinkt mij beangstigend in de oren, maar na het zien van de documentaire Ik Ben Alice ben ik er anders over gaan denken. De documentaire laat drie alleenstaande vrouwen zien die bezoek krijgen van zorgrobot Alice.

Wetenschapper Johan Hoorn, de maker van caredroid Alice, wil met de documentaire en het Pop-Up Lab de maatschappelijke discussie over de inzet van RoboPoppen in gang zetten. Voor mij staat overeind dat contact met levende mensen de voorkeur heeft , maar in een samenleving waar er in 2020 meer dan vier keer zoveel 80 jarigen moet nagedacht worden over alternatieven.

Interactie tussen robots en de natuur

De eyeopener van het Pop-Up Lab was voor mij de zogenaamde Symbiotic Machine ontworpen door kunstenaar Ivan Henriques. Hij probeert een brug te slaan tussen de wereld van techniek, ijzer en elektriciteit en de wereld van de natuur. Henriques ontwierp een drijvende bio-machine die zich voedt op micro organismen om zo energie voor zichzelf op te wekken.

De Symbiotic Machine gaat op zoek naar algen, slurpt deze op en vermaalt de celmembranen. Wat overblijft is een groen sap dat evenredig in de maag van de robot wordt verdeeld boven een aantal fotocellen. Als de maag vol, gaat de Symbiotic Machine via een lichtsensor op zoek naar een zonnige plek in het water. Het zonlicht zorgt ervoor dat in het sap fotosynthese ontstaat, die via de fotocellen wordt opgevangen als energie met als gevolg dat de machine zich weer kan opladen. En dan begint het proces van voren af aan.

Harmonieuze toekomst tussen mens en machine

Ivan Henriques is een positivist. Zoals hij het zelf verwoordt in een interview: “Wij mensen zien robots altijd als iets dat een functie moet hebben. Maar ik denk dat een robot vrij moet kunnen zijn. We kunnen heel veel van elkaar leren. Er zijn veel filosofen, post-humanisten, die zeggen dat we straks allemaal slaven van onze machines zullen worden. Maar ik zeg: wie ontwerpt die machines dan? Het probleem ligt niet in de technologie zelf, maar in het idee achter de technologie. Mijn robots hebben een harmonieuze toekomst tussen mens en machine voor ogen.”