Reinventing reading or reinventing the library?

Amazon.com maakte eind maart bekend Goodreads over te nemen, een online boekencommunity met zo’n 16 miljoen leden die boeken bespreken en nieuwe boeken ontdekken door onderlinge aanbevelingen. Het persbericht vermeldt dat “Amazon and Goodreads share a passion for reinventing reading”.

Ik heb sinds enkele maanden een account bij Goodreads nadat ik besloot om weer eens wat meer boeken te lezen in plaats van blogs en korte berichten op social media. Ironisch genoeg was het eerste boek waar ik aan begon ‘Too Big Too Know’ van David Weinberger. Waarom ironisch? Omdat Weinberger uitvoerig in gaat op de mogelijkheden van het medium internet en de beperkingen van het medium papier. Het roept onmiddellijk de vraag op waarom Weinberger eigenlijk nog de moeite heeft genomen om zijn gedachten aan het papier toe te vertrouwen en een boek uit te geven.

Het is een vraag die Jeff Jarvis in zijn eigen boek ‘Wat Zou Google Doen?’ al aan de orde stelde. In WZGD? beschrijft Jarvis uitvoerig hoe Google met zijn nieuwe business model de wereld wakker schudde en opbrengsten genereerde met een innovatief verdienmodel.

Als Jarvis zich aan zijn eigen spelregels zou houden (zoals beschreven in het hoofdstuk met de veelzeggende titel ‘Google Uitgeverij: Dood het boek om het te redden’) dan zou WZGD? niet in fysieke vorm zijn verschenen. Het zou in zijn eigen woorden “online, gratis, gelezen worden nadat de lezer het via links en zoekopdrachten had ontdekt”. Maar Jarvis heeft een voorschot van een uitgever gekregen, dus daarom schrijft hij een boek. En er is een reden dat uitgevers nog uitgeven: het levert nog steeds wat op. Aldus Jarvis in 2009.

Weinberger en Jarvis geven beiden het statement af dat het boek zwaar overschat wordt. Weinberger: ‘We have idealized books. Romanticized them. Some have gone so far as to fetishize them’. Om zijn woorden kracht bij te zetten, geeft hij een beschrijving van hoe een fysiek boek dat jaren in de boekenkast heeft gestaan er uitziet als een vod.

Weinberger hoeft mij niet meer te overtuigen, tenminste als het gaat om het fysieke boek. Na een toch wel lange periode van gewenning ben ik inmiddels definitief bekeerd tot het ebook opgeslagen op mijn ipad. Er zijn veel voordelen, zoals de zoekfunctie die bijzonder handig is als je een blog als deze schrijft en passages terug wilt vinden. Mijn ipad valt inmiddels in dezelfde categorie als mijn huissleutels, portemonnee en smartphone , dus ik heb mijn boeken bovendien nagenoeg altijd bij de hand.

Toch heb ik afgelopen maanden nagenoeg alleen fysieke boeken gelezen. Sommigen geleend en sommigen zelf aangeschaft, en een aantal daarvan al weer uitgeleend. Daar is een hele simpele verklaring voor: mijn ipad zal ik niet zo snel uitlenen maar boeken leen ik mijn hele leven al uit. Ik heb meerdere malen een boek gekregen (of gegeven) voor een verjaardag waarbij de opmerking volgde “als jij het uit hebt, wil ik het ook lezen”. De sharing economy avant la lettre dus.

Ondanks de voordelen blijf ik derhalve terughoudend met het aanschaffen van een ebook. En dat heeft alles te maken met de prijsstelling, die in mijn ogen kunstmatig hoog gehouden wordt, en daarbij de wetenschap dat als ik het eenmaal heb gelezen, het op de online boekenplank van mijn ipad figuurlijk staat te verstoffen.

Maar wat is er makkelijker dan via een online community als Goodreads te zien welke boeken mijn vrienden hebben gelezen en vervolgens boeken onderling uit te lenen? Ik zie hem al aankomen: de peerby.com voor fysieke boeken, the library reinvented! Ik ben benieuwd of Amazon daar al op geanticipeerd heeft. Hopelijk komen ze snel met een innovatief verdienmodel voor het ebook.